Actueel

Het arbeidsrecht versus de pre-pack: 1 – 0 !

Als een (onderdeel van een) onderneming aan een ander wordt overgedragen, wordt er in juridische zin als snel gesproken van ‘ overgang van onderneming ’. Bij overgang van onderneming kunnen werknemers in beginsel niet worden ontslagen. Zij genieten ontslagbescherming, en sterker, de werknemers gaan van rechtswege mee over naar de verkrijger. Bij een faillissement geldt deze bescherming echter niet. Ook niet als de curator (een deel van) de onderneming verkoopt in het kader van een doorstart. De curator kan de werknemers gewoon ontslaan en doet dat ook. Daarvoor is wel de machtiging nodig van de rechter commissaris, maar die wordt in praktijk vrijwel altijd verleend.

  • Pre-pack

De laatste jaren is de zogenaamde pre-pack in opkomst geraakt. Kort samengevat, wordt bij een pre-pack al vóór het faillissement een doorstart voorbereid. Daartoe wordt dan door de rechtbank een “beoogd curator” en een “beoogd rechter-commissaris” aangesteld. Is de deal achter de schermen (nagenoeg) rond, dan wordt het faillissement formeel uitgesproken. De curator ontslaat diezelfde dag de werknemers. Alleen de werknemers waar de doorstarter in geïnteresseerd is, krijgen dan een nieuwe arbeidsovereenkomst aangeboden.

  • Casus

Zo ging het ook in 2014 met een onderneming in de kinderopvang, waarbij via een pre-pack circa 250 van de 380 kinderopvanglocaties werden overgenomen door een gelieerde onderneming. Circa 2600 van de 3600 medewerkers kregen een nieuwe arbeidsovereenkomst aangeboden. Een aantal medewerkers die geen aanbod kreeg, heeft een procedure aangespannen en zich op het standpunt gesteld dat de pre-packconstructie is gebruikt (of misbruikt) om een deel van de werknemers te ontslaan, zonder rekening te houden met de ontslagbescherming die normaal geldt bij een overgang van onderneming.

  • Prejudiciële vraag

Hoewel in een eerdere zaak de rechter oordeelde dat de pre-pack is aan te merken als een faillissementsprocedure en dat daarom de ontslagbescherming niet geldt, heeft deze kantonrechter de casus met een prejudiciële vraag voorgelegd aan het Hof van Justitie van de Europese Unie. En niet onterecht.

Recent heeft het Hof van Justitie de vraag namelijk beantwoord in het voordeel van de werknemers. Het Hof oordeelt in haar arrest kort samengevat dat de pre-packconstructie niet is aan te merken als een faillissementsprocedure. Zulks omdat de pre-pack niet gericht is op liquidatie van de onderneming. Met andere woorden: In geval van een pre-pack gelden de gewone regels terzake de overgang van een onderneming. Derhalve ook de rechten en bescherming die de werknemers dan hebben.

  • Conclusie

Het Hof heeft hiermee een belangrijke uitspraak gedaan. Zowel op het gebied van het arbeidsrecht, als op het gebied van het insolventierecht. Betekent de uitspraak het einde van de pre-pack? Men zou denken van wel. Het Hof heeft de pre-packconstructie toch vrij duidelijk bestempeld als een procedure die niet op liquidatie van de betreffende onderneming is gericht. Bovendien meent het Hof dat het ook geen procedure onder toezicht van een overheidsinstantie is. Er is weliswaar een beoogd curator en een beoogd rechter-commissaris, maar die hebben geen formele status. Daar komt wellicht verandering in als de pre-pack een wettelijke basis krijgt. Vooralsnog echter, is er enkel een wetsvoorstel. Arbeidsrechtelijk zal een doorstarter er in ieder geval voorlopig rekening mee moeten houden dat de pre-pack niet meer het geëigende middel is om de onderneming in afgeslankte vorm over te nemen c.q. voort te zetten.

Beks & Beks Advocaten is gespecialiseerd in zowel het arbeidsrecht als het insolventierecht. Zoekt u een arbeidsrecht advocaat in Hilversum of een insolventierecht advocaat, dan bent u derhalve bij ons aan het goede adres. Wilt u meer weten over de pre-pack, of het arbeidsrecht en insolventierecht in het algemeen, dan kunt u uiteraard contact opnemen. Wij staan u graag te woord.

auteur: M.J. Roest Crollius