Actueel

De crisismanager als statutair bestuurder: Let op de risico’s!

Het aanvaarden van een benoeming als bestuurder van een vennootschap in financiële moeilijkheden brengt voor de bestuurder grote risico’s met zich mee. Denk bijvoorbeeld aan aansprakelijkheid in verband met niet tijdige publicatie van de jaarstukken!

Het komt nog wel eens voor dat een adviseur, al dan niet op verzoek van aandeelhouders of kredietverleners, naar voren wordt geschoven om het bestuur bij te staan. De adviseur wordt dan gevraagd na te gaan of een vennootschap waarin is geïnvesteerd nog te redden valt. Indien de adviseur in een dergelijk geval een benoeming tot statutair bestuurder aanvaardt, loopt hij aanzienlijke risico’s. Een goed voorbeeld van het verwezenlijken van zo’n risico kwam onlangs naar voren in een beslissing van het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden.

De casus

Toen de bestuurder (crisismanager) aantrad, was de termijn waarbinnen de jaarstukken gedeponeerd hadden moeten zijn met circa. drie maanden verstreken. De bestuurder trad op 14 maart aan. De jaarstukken hadden uiterlijk 31 januari gedeponeerd moeten zijn. Enkele maanden na de benoeming van de crisismanager tot bestuurder ging de vennootschap failliet.

Publicatie jaarstukken

Jaarstukken van een vennootschap (BV) dienen gedeponeerd te worden bij de Kamer van Koophandel. Het niet tijdig deponeren (publiceren) daarvan kan voor het bestuur vergaande consequenties hebben. In het kort komt het op het volgende neer.  Indien de jaarstukken niet tijdig zijn gepubliceerd, staat vast dat sprake is van kennelijk onbehoorlijk bestuur.  Dan wordt het faillissement vermoed veroorzaakt te zijn door het handelen of nalaten van het bestuur. Het bestuur kan dan door de curator aansprakelijk worden gesteld voor het tekort in het faillissement. Het tekort bestaat uit de schulden die niet kunnen worden voldaan uit het vennootschapsvermogen. Alleen indien het bestuur aannemelijk kan maken dat er een andere oorzaak is dan het bestuurlijk handelen, kan het mogelijk aan aansprakelijkheid ontkomen.

Geschil

De curator spreekt in deze zaak de interim bestuurder aan. Deze verweert zich door te stellen dat hij zijn best had gedaan, dat hij werkzaam was als crisismanager en al 15 maal eerder als bestuurder was ingeschreven om crises op te lossen. Hij wijst erop dat hij slechts drie maanden bestuurder was en dat hij ook de nodige maatregelen had genomen. Zo had hij onder andere contact gelegd met de accountant om de jaarrekening op te stellen.

Oordeel

De bestuurder slaagt er echter niet in het Hof te overtuigen dat deze maatregelen adequaat waren geweest. Het Hof verwerpt het beroep op slechte economische omstandigheden als oorzaak. Het verweer van economische omstandigheden wordt overigens vrij regelmatig verworpen. Dat gebeurt met het argument dat er vergelijkbare bedrijven (concurrenten) in de markt zijn die niet failliet gaan.

Dat de jaarstukken niet tijdig waren gedeponeerd was een feit en keerde zich tegen hem. Hij had hiervoor alsnog direct na zijn benoeming moeten zorgen. Nu hij dit niet had gedaan is hij voor het volle pond aansprakelijk. Het Hof ziet evenmin reden voor matiging wegens de korte duur van het bestuurderschap.

Deze zaak staat niet op zich. Regelmatig zien wij in de faillissementspraktijk bestuurders die met de beste bedoelingen kort voor het faillissement als bestuurder zijn ingeschreven. Daarna pas realiseren zij zich dat zij een groot risico lopen op aansprakelijkstelling.

Mijn advies is om niet te snel in een dergelijke situatie als bestuurder in te stappen, maar de werkzaamheden te beperken tot die van advies. Als het toch noodzakelijk blijkt om als bestuurder op te kunnen treden, zie dan eerst nog in de rol van adviseur op publicatie van de jaarstukken toe en ga na of de administratie op orde is. Doe dit bij voorkeur door een bevestigende verklaring van de accountant, ook al is dit op zich geen garantie. Ook een ondeugdelijke administratie leidt namelijk tot het aannemen van kennelijk onbehoorlijk bestuur. Sluit zo mogelijk een verzekering af of vraag een vrijwaring van een kapitaalkrachtige aandeelhouder of kredietverstrekker.

Auteur: mr. R.V. de Lauwere